اهمیت زیارت عاشورا
1. ایجاد پیوند معنوی با خاندان عصمت و تشدید علاقه و محبت به آنان
این محبت موجب می شود که زائر، آن بزرگان را الگوی خویش سازد و در جهت همسویی فکری و عملی با آنان بکوشد؛ همچنان که در قسمتی از زیارت، از خدا می خواهد که زندگی و مرگش را یک سره همانند آنان قرار دهد؛ «اللهم اجعل محیای محیا محمد و آل محمد و مماتی ممات محمد و آل محمد».
از آن جا که این محبت به خاطر خداوند است - و خاندان عصمت از آن جهت که الهی و منسوب به اویند، محبوب واقع شده اند - مایه تقّرب به خداوند است. در قسمتی از این زیارت چنین می خوانیم: «اللهم انی اتقرب الیک بالموالاة لنبیک و آل نبیک».
2. پیدایش روحیه ظلم ستیزی در زائر
تکرار لعن و نفرین بر ستم گران در این زیارت، موجب پیدایش روحیه ظلم ستیزی در زائر می شود. او با اعلام برائت و نفرت از ستم گران و ابراز محبت به پیروان حق و دوستان خاندان عصمت، پایه های ایمان دینی خود را مستحکم می کند. مگر ایمان چیزی جز حب و بغض در راه خداست؛ «هل الایمان الاّ الحب و البغض»؟ موءمن واقعی در برابر ستم، بی موضع نیست؛ از ستم گر نفرت و انزجار آشکاری دارد و با مظلوم و جبهه حق، اعلام همراهی می کند؛ «یا اباعبدالله! انی سلم لمن سالمکم و حرب لمن حاربکم».
3. دوری جستن از خط انحراف
در این زیارت، ریشه های ظلم هدف قرار می گیرد؛ «فلعن الله امةً اسّست اساس الظلم و الجور علیکم اهل البیت و لعن الله امة دفعتکم عن مقامکم و ازالتکم عن مراتبکم التی رتّبکم الله فیها». ستمی که در عاشورا تحقق یافت، در قلب تاریخ ستم ریشه دارد. این ظلم، یک حلقه از حلقه های ستمی است که با انحراف مسیر اصیل خلافت آغاز شد.
4. الهام گرفتن، درس آموختن و الگو قرار دادن اسوه های هدایت
در این زیارت آمده است: «فاسئل الله الذی اکرمنی بمعرفتکم و معرفة اولیائکم و رزقنی البرائة من اعدائکم، ان یجعلنی معکم فی الدنیا و الآخرة و ان یثبّت لی عندکم قدم صدق فی الدنیا و الاخرة». زائر پس از آن که به حق معرفت پیدا کرد و ستم و ستم گر را شناخت و از آنان دوری جست، با ثبات قدم در مکتب خاندان عصمت و پیروی عملی از آنان، خود را در مسیر سعادت دنیا و آخرت قرار می دهد؛ یعنی، اسوه ها و الگوهای هدایت را - که از سوی خداوند منصوب شده اند - سرمشق خود قرار می دهد و همگامی با آنان را می طلبد.
5. ترویج روحیه شهادت طلبی و ایثار و فداکاری در راه خدا.
6. احیای مکتب و راه و هدف خاندان عصمت.
- در اين زيارت نامه رسيده از سوي معصومين(ع) براي حضرت امام حسين(ع) اوصاف و ويژگي هايي ذکر شده که نشان دهنده شخصيت نوراني ايشان است؛ از جمله: السلام عليک يا ثارالله و ابن ثاره و الوتر الموتور، مي باشد؛ که از ايشان به خون خدا تعبير شده است. براي «ثارالله» معاني و وجوه مختلفي ذکر شده؛ از جمله اين که: خداوند ولي دم آن حضرت است و خود او خون آن بزرگوار را از دشمنانش طلب مي کند؛ چرا که ريختن خون سيد الشهداء در کربلا، تجاوز به حريم و حرمت الهي و طرف شدن با خداوند است. همچنين اضافه «ثار» به «الله» اضافه تشريعيه و نشانگر انتساب اين خون به خداوند و شريعت آن مي باشد.
2- اعلام برائت و بيزاري از دشمنان اهل بيت و اعلان وفاداري و سرسپردگي به مکتب و مرام اهل بيت عليهم السلام: اني سلم لمن سالمکم و حرب لمن حاربکم.
3- درخواست نمودن زندگي و مرگ محمد و آل محمد(ع) و جهت دهي زندگي به آن سمت و سو: اللهم اجعل محياي محيا محمد و آل محمد و مماتي ممات محمد و آل محمد.
4- تاکيد بر کرامت انسان به وسيله نزديکي همه جانبه به حضرت امام حسين(ع) فاسال الله الذي اکرم مقامک و اکرمني بک.
و موارد فراوان ديگري از معارف ناب که در اين زيارت گنجانده شده، باعث تاکيد فراوان برخواندن اين زيارت مي شود؛ البته اين نکته را بايد توجه داشت که در شرايط و محيط هايي که به جهت برخی برداشتهای نادرست حساسيت نسبت به اين زيارت وجود دارد؛ بهتر است علني خوانده نشود و از هر اقدامي که باعث دامن زدن به اختلافات شود پرهيز شود
پی نوشت
1. ابن قولویه، کامل الزیارات، ص180.
2. مجلسی، بحارالانوار، ج101، ص290؛ سید بن طاووس، اقبال الاعمال، ص38؛ شیخ طوسی، مصباح المتهجد، ص 538، 542 و 547 .